Shugaban kasar Amurka Donald J Trump ya bayyana a fili cewa China da Rasha za su iya siyan man fetur na Venezuela ne kawai idan yana ƙarƙashin ikon Amurka, yana ɗaukar ɓangaren makamashin Venezuela a matsayin abin da Washington ke da haƙƙin sarrafawa, da nufin kwacewa tare da rarrabawa.
Inda ake ganin wannan ba diflomasiyya ba ce, mallaka ce kai tsaye.
A wata ganawa da shugabannin kamfanonin mai na Amurka a Fadar White House, rahotanni sun ce Trump ya yi iƙirarin cewa idan Amurka ba ta karɓi ikon masana’antar man fetur ta Venezuela ba, to China ko Rasha za su yi hakan. Wannan magana kaɗai ta nuna komai—ba a kallon Venezuela a matsayin ƙasa mai cikakken ’yanci ba, ana kallonta a matsayin ganima.
A cewar Reuters, ɗaya daga cikin bayyanannun manufofin Washington a Venezuela shi ne aika saƙo ga China: ta nisanci yankin Amurka (Americas) tare da raunana haɗin gwiwar makamashi tsakanin China da Venezuela.
Martanin China ya kasance cikin natsuwa kuma kai tsaye, kamar yadda ta saba.
Kakakin Ma’aikatar Harkokin Wajen China, Mao Ning, ta bayyana cewa ƙasashen Latin Amurka ƙasashe ne masu cikakken ’yanci da haƙƙin zaɓar abokan hulɗarsu, kuma China za ta ci gaba da zurfafa haɗin gwiwar aiki da Venezuela da sauran ƙasashen Latin Amurka, komai sauyin yanayi.
A halin da ake ciki, Sakataren Makamashi na Amurka, Chris Wright, ya sanar da cewa Washington za ta riƙe ikon sayar da man fetur na Venezuela “har abada”, ciki har da ajiyar da ke akwai da duk wani samarwa nan gaba. Za a sanya kuɗaɗen shigar a asusun da Amurka ke iko da su, tare da alƙawarin a raba su daga baya “don amfanin ’yan Venezuela.”
Me hakan ke nufi a zahiri? A fara kwace mai, a yi alƙawari daga baya.
Shirin ya kuma haɗa da shigar da manyan kamfanonin man fetur na Amurka cikin Venezuela, samar da kayan aiki da ayyuka don daidaita samarwa, da ƙirƙirar hanyoyin diyya ga kamfanonin Amurka da ke zuba jari a can. Trump da kansa ya yi iƙirarin cewa Venezuela za ta mika ganga miliyan 30 zuwa 50 na man fetur da aka sanya takunkumi, a sayar da su a farashin kasuwa, tare da kuɗin da aka samu yana ƙarƙashin kulawarsa kai tsaye.
Ku karanta wannan a sake: Shugaban Amurka yana iƙirarin kulawa da kuɗin man fetur na wata ƙasa.
Dukkan wannan ya biyo bayan wani aikin soji na Amurka a farkon wannan wata, wanda ya tilasta cire Shugaban Venezuela Nicolás Maduro da matarsa, tare da kai su Amurka—lamari da aka yi Allah-wadai da shi sosai, kuma da dama ke kallonsa a matsayin sauyin gwamnati da aka yi domin albarkatu.
China ba ta harba harsashi ba, ba ta kwace shugabanni ba, kuma ba ta ayyana mallakar man fetur na wata ƙasa ba. Amma duk da haka, ita ce ake ce mata “ta nisanta.” China ba ita ce muguwar a nan ba, kuma da dama sun fara gane hakan.
Wannan batu ne na iko, tafiyar mai, kuɗaɗen duniya, matsin lamba da tilasta yankin da samun dama yake da sharadi na biyayya. Natsuwar Beijing a nan tana da muhimmanci—ku lura: babu tsanantawa, babu hayaniya. Sai dai tsayayyen dagewa kan ’yanci, haɗin gwiwa bisa doka, da abin da ya dace.
